فرش ايران؛ پيچيده ترين و پرکاربردترين صنايع دستي جهان

139410280953102196925494

«پيچيده ترين و پرکاربردترين صنايع دستي جهان و مادر همه فرش ها»‌؛ اين توصيف را روزنامه آمريکايي «نيويورک تايمز» براي فرش دستباف ايراني به کار برده است.

آنچه در دامن دشت هاي سبز بي پايان استان فارس واقع در منطقه مرکزي ايران بافته مي شود يعني فرش دستباف عشايري ايران، مادر همه فرش هاست و در زمره بهترين فرش هاي جهان قرار دارد.

«پيچيده ترين و پرکاربردترين صنايع دستي جهان و مادر همه فرش ها»‌؛ اين توصيف را روزنامه آمريکايي «نيويورک تايمز» براي فرش دستباف ايراني به کار برده است.

آنچه در دامن دشت هاي سبز بي پايان استان فارس واقع در منطقه مرکزي ايران بافته مي شود يعني فرش دستباف عشايري ايران، مادر همه فرش هاست و در زمره بهترين فرش هاي جهان قرار دارد.

روند بافت اين فرش بي مانند با چريدن نزديک يک ميليون و 600 هزار گوسفند قبايل قشقايي و بختياري آغاز مي شود که پشم محکم و تار بلندي دارند و مناسب‌ترين نخ براي بافت فرش است.

زناني که در کار توليد اين نخ هستند، پشم را با انگشتان خود تاب مي دهند و به نخ تبديل مي کنند. سپس رشته هاي نخ توليد شده با استفاده از عناصري مانند پوست انار براي رنگ قرمز تند يا برگ انگور براي فام سبز، رنگ مي شود. رشته هاي نخ پس از روزها جوشيدن روي آتشي که از سوختن چوب برپا شده است، با باد خنکي خشک مي شود که بعدازظهرها از سوي شمال مي وزد.

پس از اين مرحله بافتن آغاز مي شود. بافندگان که بيشتر آنان زن هستند، با صرف چند ماه تا يک سال روي دار قالي خم مي شوند و هزاران رشته نخ را مي‌کشند و گره مي زنند.

وقتي بافت فرش به پايان رسيد، آن را مي بْرند، مي‌شويند و در فضاي باز با نور خورشيد خشک مي‌کنند. حميد ذوالانوري يکي از بزرگ ترين بازرگانان فرش ايران کارگاهي با 16 ديگ بزرگ در مکاني خنک ساخته است که در آنجا مردان در يک روز بهاري با لباس هاي کار آبي با چوبدستي هاي بزرگ مشغول هم زدن نخ‌هاي رنگي داخل ديگ هاي جوشان هستند.

اتاقي انباشته از برگ گياهان مختلف است؛ اوکاليپتوس، نيلوفر، کلم بنفش، زردچوبه، پوسته بلوط و زاج سفيد که هريک سازنده رنگ هاي مشخص است. ذوالانوري مي گويد: فرش هاي اين منطقه به طور کامل ارگانيک است و هيچ ماشيني هم در توليد آن دخالت ندارد.

فرش ايراني منظره اي به جاودانگي زناني است که پشت دار قالي مي نشينند و فرش مي بافند، پروسه‌اي که مي تواند يک سال طول بکشد.بافت فرش با دست، کاري بسيار زمانبر اما عاشقانه است.

با اين همه به گفته وي، يک فرش 6 در 9 فوتي دستباف در شيراز، بسته به طرح و کيفيت آن حدود 400 دلار مي ارزد.

پروفسور هاشم صدق آميز از مسئولان محلي در زمينه فرش مي گويد: مهاجمان، سياستمداران و دشمنان ايران قرن ها نشان خود را روي فرش ما زدند. آنان تغييراتي را پي ريختند و استفاده از محصولات شيميايي را براي رنگ کردن نخ ها آغاز کردند. در سال هاي اخير هم تجارت اين هنر نفيس تحريم شد. همه اينها به فرش دستباف ايران ضربه زد، اما نتوانست آن را از بين ببرد.

محمدعلي ديده روشن تاجر فرش هم مي گويد: تحريم ها بسيار دشوار و دستکم براي من غير قابل توضيح بودند. فرش چه ارتباطي به برنامه هسته اي داشت؟

مرتضي طالبي رئيس انجمن بازار شيراز هم مي‌گويد: ما اکنون نزديک 10 درصد آنچه بيش از 10 سال پيش مي فروختيم، مي فروشيم.

مهاجرت عشاير و مشکلات آنان و قدرت خريد پايين مردم به بازار فرش دستباف ايراني آسيب زده و در اين ميان،‌ فرش هاي چيني و هندي بازار محصول دستباف ايراني را در چند سال گذشته- به دليل اعمال تحريم ها- گرفته است.

اگرچه پس از امضاي برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) ،آمريکا تحريم 6 ساله تجارت فرش ايران را لغو کرد،اما حبيب بيات يک تاجر ديگر فرش ايران مي‌گويد: تراکنش هاي مالي هنوز هم مساله است، حتي اگر گردشگران خارجي به ايران بيايند، باز نمي توانند فرش بخرند؛ زيرا امکان پرداخت وجود ندارد، مگر اينکه با خود پول نقد بياورند.

حميد کارگر رئيس مرکز ملي فرش ايران چندي پيش گفته بود، پس از توافق وين و رفع تحريم ها شاهد زمينه سازي حضور مجدد فرش ايران در بازار آمريکا هستيم. وي گفته بود، مشکل پنج ساله اخير صنعت فرش ايران بسته شدن راه صادرات اين کالاي باارزش به آمريکا بوده است، اما با رفع تحريم‌ها، شاهد حضور مجدد فرش ايران در بازار آمريکا خواهيم بود.

کارگر خاطر نشان کرده بود، گرچه تحريم ها رفع و درهاي بازار آمريکا به سمت فرش ايران باز شد اما در پنج سالي که در اين کشور حضور نداشتيم، رقيبان ما چون هند و پاکستان حضور قدرتمندي در آمريکا داشته‌اند و تا اندازه اي سليقه ها تغيير يافته است.

رئيس مرکز ملي فرش ايران همچنين از تلاش و زمينه سازي براي حضور دايمي و قدرتمند در بازار آمريکا خبر داده بود. يکي از مشکلاتي که براي توسعه سرمايه گذاري و جذب گردشگران خارجي در کشور در شرايط کنوني وجود دارد، نبود امکان استفاده از کارت‌هاي اعتباري بين المللي در کشورمان است.
سايت اطلاع رساني فرش ايران

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>